زکات، یکی از واجبات دین مبین اسلام است؛ با این حال، در میان کتابها و پژوهشهای دینی انجام شده، این موضوع سهم ناچیزی را داراست، در حالی که با نگاهی دقیق به نظام مالی دین اسلام می توان به اهمیت و جایگاه ویژه زکات و نقش آن در فقر زدایی، رشد، تعالی و پاکیزگی باطنی جامعه پی برد.

در این نوشتار در مورد زکات در کتاب شریف نهج البلاغه پرداخته میشود

در نهج البلاغه موضوع زکات و صدقه (زکات مستحبی) بدین شرح مطرح شده است:

ـ ارزش زکات: خطبه 110، بند دوم و خطبه 199.

ـ اهمیت زکات: خطبه 199.

ـ اهمیت زکات در اسلام: خطبه 199، بند هفتم.

ـ آزاد گذاشتن مردم برای پرداخت زکات: نامه 25، بند چهار و پنج.

ـ تقسیم زکات را به عهده مردم واگذار: نامه 25، بند پنج و هشت.

ـ حرکت معنوی مأموران جمع آوری زکات: نامه 25، بند 1 ـ 5.

ـ ره آورد زکات: حکمت 146.

ـ ارزش دعا، صدقه و زکات: حکمت 146.

ـ ره آرود شوم پرداخت زکات بدون شرایط: خطبه 199، بند 8.

ـ زکات قدرت: حکمت 52.

ـ تلازم زکات و نماز: خطبه 190.

ـ شرایط پرداخت زکات: خطبه 199، بند 7.

ـ فلسفه و ره آورد زکات: خطبه 199، بند 7 ـ 9.

ـ ارزش صدقه: حکمت 7 ؛ حکمت 137 ؛ خطبه 110، بند 3 و 4.

ـ ارزش صدقه و انفاق: حکمت 258.

ـ ره آورد صدقه: حکمت 137.

ـ صدقه و توانگری: حکمت 258.