«الطواف بالبيت صلوة»1

حج، يك نماز بزرگ است.

حج با نماز،  سنخيت و قرابت تام دارد، در اين هر دو عبادت، توحيد اصل است. در هر دو عبادت «توجه» به خداوند اصل است، هم به معني ظاهري اين كلمه، كه همان در جهت كعبه ايستادن و رو به سوي كعبه كردن است و هم توجه به باطني كه در دل به ياد خدا بودن است. هر دو عبادت با «احرام» آغاز مي‌شود، احرامِ نماز ساده است و پس از نيت و با گفتن «الله اكبر»، يعني همان «تكبيرة الاحرام»شروع مي‌شود. اما «احرام» حج مفصل‌تر و پيچيده‌تر است. در هر دو عبادت، انسان پس از احرام بستن در فضايي محدود شده و حريمي حصاربندي شده قرار مي‌گيرد و در آن حريم اعمالي را بر خود حرام مي‌سازد.

نماز، يك حج كوتاه چند دقيقه‌اي است، از راه دور، رو به كعبه، كه در هر شبانه‌روز پنج بار تكرار مي‌شود و حج، يك نماز بلند و بزرگ و مفصل چند روزه است، از نزديك، در كنار كعبه، اما باز هم رو به كعبه، كه در همة عمر، تنها يك بار بر هر كه بتواند واجب است.

به كعبه رفتم و زانجا هواي كوي تو كردم

جمال كعبه تماشا، به شوق روي تو كردم

آن كس كه از رهگذر حج به كوي دوست و به بارگاه ياد الهي و ذكر خدا بار يابد، حال خوشي پيدا مي‌كند كه آن را با هيچ چيز ديگري عوض نمي‌كند.

مقيم كوي ترا فسحت حرم تنگ است

ز كعبه تا سر كويت، هزار فرسنگ است

دلم ضعيف و زهر سو ملامتي، چه كنم

كه شيشه نازك و هر جا كه مي‌روم سنگ است


1-حديث نبوي (نقل از المسند، احمد بن حنبل، ج 3، ص 414

كتاب حج نماز بزرگ – غلامعلي حداد عادل